عماد الدين حسن بن علي الطبري

54

كامل بهائى ( فارسي )

قاس ابليس حيث قال : أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ * ( ص 77 ) اول كس كه قياس كرد ابليس بود آنجا كه گفت مرا بهتر از آدم خلق كردى مرا از آتش آفريدى و او را از گل . و قال : ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا ( حشر 7 ) و رسول قياس نياورد و اگر قياس بر كسى روا بودى بر رسول روا بودى . و قال تعالى : وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ ( نحل 46 ) يعنى فرستاديم ما بسوى تو ذكر را تا روشن سازى مردمان را آنچه نازل شده بسوى ايشان ، و اگر رسول بيان ناكرده از دنيا بيرون رفته باشد مخطى بوده باشد و كذب قرآن لازم آيد و حاشا من ذلك . و رسول گفت : ان أدنى الشرك أن يبتدع الرجل رأيا « 1 » يعنى بدرستى كه ادنى شرك اين است كه بدعت كند مرد به رأى خود ، يعنى چيزى از خود پيدا كند كه نبوده ، و غرض از وضع قياس آن بود كه ائمه منافقان را چون علم نبود و در صدد امامت بودند لازم بود كه قياس كنند ، و قياس معارض خداى تعالى است براى آنكه قياس در مقابل حكم خدا و رسول خدا حكم مىكند فكأنه قال : « سأنزل ، مثل ما أنزل اللّه » زود باشد كه نازل سازم مثل آنچه خداى مرا نازل ساخته . و نيز حق تعالى خمر را حرام گردانيد و نرد و شطرنج و ديگر قمارها و ايشان حلال گويند رد بر خدا مخالف قرآن حيث قال : إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ الى آخره ( مائده 92 ) بدرستى كه خمر و قمار و قسمت بانصاب و ازلام پليد است و از عمل شيطان است ، و قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : « كل مسكر حرام » و فرق نكرد ميان قليل و كثير و ايشان تا نزديك مستى حلال دانند و اين جمله از دين و عبادت شناسند بخلاف قول خداى تعالى كه : الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَهْواً وَ لَعِباً ( اعراف 49 ) و قال : إِنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ * ( محمد 38 ) . و بمذهب شيعه هر كه اين معاصى ارتكاب كند و اعتقاد آن دارد كه وى در اين فعل مصيب است و بىتوبه بميرد فرداى قيامت از لذات بهشت بىنصيب ماند كما قال : أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِكُمْ فِي حَياتِكُمُ الدُّنْيا ( احقاف 19 ) . سؤال ؟ اين جمله معاصى بسيارى از شيعه مىكنند .

--> ( 1 ) - اين روايت در مجار 2 / 304 و 304 و وسائل الشيعة 16 / 270 ابواب امر به معروف از امام محمد باقر عليه السّلام نقل شده است .